توسط : تهران در میان خیابانهای شلوغ و ساختمانهای اداری، چند بنای تاریخی دارد که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را در خود نگه داشتهاند. کاخ مرمر تهران یکی از همین بناهاست؛ ساختمانی باشکوه در مرکز شهر که روزگاری محل اقامت و کار پهلوی اول و دوم بود و امروز با نام موزه هنر ایران شناخته میشود. این کاخ از نظر معماری، تزیینات داخلی، سنگکاری، آینهکاری، خاتمکاری، گچبری و مجموعه آثار هنری، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی تهران است.
کاخ مرمر فقط یک ساختمان سلطنتی نیست. این بنا شاهد رویدادهای سیاسی، تشریفاتی و تاریخی مهمی بوده و در تالارهای آن میتوان بخشی از هنر ایران را از دوره باستان تا دوران معاصر دید. اگر به تاریخ، معماری و موزهگردی علاقه دارید، بازدید از کاخ مرمر میتواند یکی از برنامههای جدی شما در تهران باشد. در این مقاله از تیک هتل همراه ما باشید تا کاخ مرمر تهران، تاریخچه، معماری، تالارها، مسیر دسترسی و جاهای دیدنی اطراف آن را بررسی کنیم.
کاخ مرمر تهران کجاست؟
کاخ مرمر تهران در مرکز شهر و در محدوده خیابان ولیعصر قرار دارد. این بنا میان خیابان امام خمینی و خیابان جمهوری واقع شده و دسترسی به آن با مترو، اتوبوس و تاکسی ساده است. نام رسمی این مجموعه در حال حاضر موزه هنر ایران است.
آدرس کاخ مرمر تهران:
تهران، خیابان ولیعصر، حدفاصل خیابان امام خمینی و خیابان جمهوری، موزه هنر ایران
این کاخ در منطقهای قرار دارد که چندین بنای تاریخی و فرهنگی مهم تهران هم در نزدیکی آن دیده میشود. خانه موزه مقدم، تئاتر شهر، موزه عبرت و موزه جواهرات ملی از جاهای دیدنی نزدیک به کاخ مرمر هستند.
مشخصات کاخ مرمر تهران
کاخ مرمر در زمینی وسیع و در میان باغی تاریخی ساخته شده است. زیربنای ساختمان اصلی حدود ۲۸۷۰ مترمربع است و بنا در دو طبقه طراحی شده است. ساخت کاخ حدود ۱۲ سال طول کشید و گروهی از معماران، سنگتراشان، کاشیکاران، گچبران، خاتمکاران و هنرمندان برجسته ایرانی در ساخت و تزیین آن نقش داشتند.
لئون تادوسیان، معمار اصلی کاخ مرمر، از معماران شناختهشده دوره پهلوی اول بود. او طراحی میدان حسنآباد تهران را هم در کارنامه خود دارد. در کنار او، استادان ایرانی متعددی در تزیینات کاخ حضور داشتند؛ از جمله استاد حسین لرزاده، استاد حسین کاشیتراش، استاد اسماعیل خاکنگار مقدم، استاد ابراهیم کاظمپور، استاد حسین طاهرزاده بهزاد و جمعی از خاتمکاران و گچبران نامدار.
کاخ مرمر در دو طبقه ساخته شده است:
طبقه همکف: سالن انتظار، بخش اداری، تالار هنر کهن، تالار هنر ایرانی اسلامی، تالار باستان یک، تالار باستان دو، سالن کنفرانس و نمازخانه
طبقه دوم: تالار نقش، تالار رنگ، تالار ترنج، تالار مشق، تالار آینه، تالار کتابت، تالار خاتم، تالار صناعت، تالار نگارین و تالار نور
تاریخچه کاخ مرمر تهران
تاریخ کاخ مرمر با زمینهای عبدالحسین میرزا فرمانفرما گره خورده است. فرمانفرما از شاهزادگان قاجار و از چهرههای صاحبنفوذ آن دوره بود. او در نقاط مختلف تهران باغ و زمین داشت. یکی از این باغها در محدودهای قرار داشت که از جنوب به خیابان امام خمینی فعلی، از شرق به خیابان ولیعصر و از غرب به خیابان کارگر میرسید. این باغ قنات پرآبی داشت و در مرکز تهران قرار گرفته بود.
در سال ۱۳۰۴ شمسی، رضا شاه دستور ساخت کاخی در این زمین را صادر کرد. هدف از ساخت بنا، ایجاد کاخی رسمی و باشکوه بود که بتواند جلوهای از هنر و معماری ایران را نشان دهد. عملیات ساختوساز آغاز شد و هنرمندان و معماران از نقاط مختلف ایران به تهران آمدند.
ساخت کاخ مرمر تا سال ۱۳۱۶ ادامه داشت. پس از تکمیل بنا، این کاخ در دوره پهلوی اول محل اقامت فصلی خانواده سلطنتی شد. در دوره پهلوی دوم نیز مدتی محل زندگی محمدرضا شاه و فوزیه بود. بعدها مراسم عقد محمدرضا شاه و فرح دیبا نیز در همین کاخ برگزار شد.
کاخ مرمر تا سالها محل کار شاه بود. اما در سال ۱۳۴۴، پس از ترور نافرجام محمدرضا شاه مقابل ورودی کاخ، دفتر کار او به کاخ صاحبقرانیه منتقل شد. در سال ۱۳۵۵، کاخ مرمر برای بازدید عمومی گشوده شد و تا سال ۱۳۵۷ امکان بازدید از آن وجود داشت.
پس از انقلاب، این بنا کاربریهای مختلفی پیدا کرد. مدتی مقر کمیته انقلاب بود، سپس در اختیار نهادهای مختلف قرار گرفت و در دهه ۷۰ محل استقرار مجمع تشخیص مصلحت نظام شد. بعد از تخلیه بنا، گروهی از کارشناسان مرمت، بخشهای آسیبدیده و تغییر یافته کاخ را بازسازی کردند. در نهایت، کاخ مرمر در سال ۱۳۹۸ با نام موزه هنر ایران دوباره برای بازدید عمومی آماده شد.
چرا به این بنا کاخ مرمر میگویند؟
نام کاخ مرمر به سنگهای مرمر بهکاررفته در نمای ساختمان اشاره دارد. رضا شاه میخواست کاخی ساخته شود که از نظر شکوه و تزیینات، یادآور هنر معماری ایران باشد. برای نمای بنا، سنگهای مرمر سبزرنگ انتخاب شد و همین سنگها هویت اصلی ساختمان را شکل دادند.
به همین دلیل، این بنا از همان ابتدا با نام کاخ مرمر شناخته شد. سنگهای مرمر فقط جنبه تزیینی ندارند؛ آنها بخشی از زبان معماری بنا هستند و در کنار کاشیکاری، گچبری، آینهکاری و خاتمکاری، شخصیت اصلی کاخ را میسازند.
معماری کاخ مرمر تهران
کاخ مرمر ترکیبی از معماری ایرانی، عناصر الهامگرفته از دورههای تاریخی و تزیینات سنتی است. یکی از مهمترین عناصر معماری بنا، گنبد آن است که با الهام از گنبد مسجد شیخ لطفالله اصفهان ساخته شده است. تزیینات گنبد را استاد حسین لرزاده انجام داده و طرحهای آن با نقوش اسلیمی، ختایی، شمسه و ترنج آراسته شده است.
در معماری کاخ، ردپای هنرهای مختلف ایرانی دیده میشود:
- کاشیکاری هفترنگ
- گچبری ظریف
- آینهکاری
- خاتمکاری
- سنگتراشی
- نقاشی دیواری
- تذهیب
- منبتکاری
- فرشبافی نفیس
ساختمان در دو طبقه ساخته شده و تالارهای آن هر کدام کارکرد و تزیینات خاص خود را دارند. فضای داخلی کاخ، بهخصوص سرسرا، تالار آینه و تالار خاتم، جزو بخشهایی است که ارزش هنری و معماری بالایی دارند.
بخشهای مختلف کاخ مرمر تهران
کاخ مرمر امروز با عنوان موزه هنر ایران فعالیت میکند. در هر تالار، آثاری متناسب با هویت همان فضا نگهداری میشود. این آثار از دورههای پیش از تاریخ تا هنر معاصر ایران را دربرمیگیرند.
سرسرای اول
سرسرای ورودی یکی از دیدنیترین بخشهای کاخ مرمر است. دیوارهای سرسرا تا ارتفاع حدود یک متر با سنگ مرمر زرد متمایل به نارنجی پوشیده شدهاند. سقف و دیوارها با گچبری، کاشیکاری و نقاشیهای ظریف تزیین شدهاند.
در این بخش، اتاقی گنبدیشکل دیده میشود که از نظر تزیینات، شباهتهایی با مسجد شیخ لطفالله اصفهان دارد. نقوش اسلیمی، کاشیهای هفترنگ، گچکاریها و طرحهای استادان ایرانی، فضای سرسرا را بسیار چشمگیر کرده است.
در دیوارهای شمالی و جنوبی، تابلوهایی از تخت جمشید، کاخ آپادانا، بندر خارک و پل ورسک دیده میشود. این آثار را آلبرت هونمان، هنرمند آلمانی، نقاشی کرده است. همچنین نگارههایی بزرگ با تذهیبکاری و روایتهای تصویری در این بخش قرار دارد که به هنر ایرانی جلوه بیشتری میدهد.
پلکان مرمری سرسرا نیز از هنر هخامنشی و ساسانی الهام گرفته است. سنگتراشیهای آن یکی از جزئیاتی است که هنگام بازدید نباید از کنارشان سریع عبور کرد.
تالار هنر کهن
تالار هنر کهن در طبقه همکف قرار دارد و به آثار باستانی اختصاص یافته است. در این تالار، نمونههایی از سفالینهها، پیکرهها و آثار مربوط به دورههای کهن ایران دیده میشود.
آثار شاخص این تالار شامل موارد زیر است:
- سفال منقوش هزاره پنجم پیش از میلاد
- سفال نخودی منقوش مخروطی هزاره چهارم پیش از میلاد از تل باکون فارس
- سفال نخودی منقوش هزاره سوم پیش از میلاد از غرب ایران
- پیکره الهه مادر ایلامی از هزاره دوم پیش از میلاد
- ظرف سفالی سهپیالهای از هزاره اول پیش از میلاد
- الهههای مفرغی هزاره اول پیش از میلاد
این تالار برای علاقهمندان به باستانشناسی و تاریخ هنر ایران، یکی از مهمترین بخشهای موزه است.
تالار باستان یک
تالار باستان یک نیز در طبقه همکف قرار دارد و آثاری از ایران پیش از اسلام را نمایش میدهد. در این تالار، نمونههایی از دورههای هخامنشی، اشکانی و ساسانی دیده میشود.
از آثار شاخص این تالار میتوان به ریتون هخامنشی، سفالینه به شکل پا از دوره اشکانی و گردنبندهای ساسانی اشاره کرد. این آثار نشان میدهند که هنر ایرانی در دورههای باستان فقط جنبه کاربردی نداشته، بلکه با نماد، زیباییشناسی و مهارت فنی همراه بوده است.
تالار باستان دو
تالار باستان دو به آثار اواخر دوره ساسانی و دورههای نخستین پس از ورود اسلام به ایران اختصاص دارد. در این دوران، هنر ایرانی با عناصر جدید فرهنگی و مذهبی روبهرو شد و سبکهای تازهای در سفالگری، فلزکاری و تزیینات شکل گرفت.
در این تالار، سفالینههایی از شهرهایی مانند شوش، نیشابور و گرگان به نمایش درآمده است. تماشای این آثار به شما نشان میدهد که چگونه هنر ایرانی در دوره اسلامی مسیر تازهای پیدا کرد، بدون اینکه ریشههای پیشین خود را کنار بگذارد.
تالار هنر ایرانی اسلامی
تالار هنر ایرانی اسلامی در طبقه همکف قرار دارد و به آثار سدههای نخستین اسلامی تا دوره قاجار اختصاص یافته است. در این تالار، مجموعهای از آثار متنوع دیده میشود؛ از ظروف سفالی و کاشیها تا سکههای طلا، شمشیرهای جواهرنشان، نقاشیها، آثار خوشنویسی و درهای منبتکاری شده.
یکی از بخشهای دیدنی تالار، دری است که کاملا منبتکاری شده و مهارت هنرمندان ایرانی را در کار با چوب نشان میدهد. این تالار برای شناخت پیوند هنر، دین، صنعت و زندگی روزمره در ایران دوره اسلامی اهمیت زیادی دارد.
سرسرای دوم
سرسرای طبقه دوم هم مانند سرسرای ورودی، از بخشهای دیدنی کاخ مرمر است. در کنار راهپله، دو ویترین قرار دارد که در آنها آثاری از هنر قلمزنی به نمایش درآمده است. همچنین دو نقاشی آبرنگ از شبستان مسجد امام و گنبد مسجد شیخ لطفالله اصفهان در این بخش دیده میشود.
در این طبقه، سطح داخلی گنبد معروف کاخ دیده میشود. پوسته درونی گنبد با نقوش اسلیمی و ختایی و پوسته بیرونی با شمسه و ترنج تزیین شده است. روزنههای ساقه گنبد و ترکیب آجر و کاشی، یکی از نمونههای ظریف تزیینات ایرانی در این بناست.
تالار آینه
تالار آینه یکی از مشهورترین بخشهای کاخ مرمر تهران است. این تالار ۱۴ متر طول، ۱۰ متر عرض و ۷ متر ارتفاع دارد و دیوارهای آن با آینهکاری پوشیده شده است. نور، انعکاس و تزیینات این تالار فضایی بسیار خاص ایجاد میکند.
کف تالار با فرش نفیس عمواوغلی پوشیده شده است؛ فرشی که مخصوص همین تالار بافته شده و ابعاد آن ۱۴ در ۱۷ متر است. در ازاره این تالار، ترکیبی از خاتمکاری و آینهکاری به کار رفته و گفته میشود در خاتمهای آن مقدار زیادی نقره استفاده شده است.
تالار آینه فقط از نظر زیبایی اهمیت ندارد؛ این فضا بخشی از تاریخ سیاسی و تشریفاتی کاخ را نیز در خود نگه داشته است.
تالار نقش
تالار نقش نخستین تالار طبقه فوقانی است. در این تالار، آثاری از دوره قاجار دیده میشود. نقاشیها به شکل دیوارنگاره و تابلو نمایش داده شدهاند و بخشی از فضای هنری ایران در سدههای گذشته را نشان میدهند.
یکی از آثار مهم این تالار، تصویر ملاقات شاه طهماسب و همایون شاه است. دیوارنگارههایی از جنگهای ایرانیان نیز در این تالار دیده میشود که روایتهای تصویری از تاریخ را پیش چشم بازدیدکننده میگذارد.
تالار رنگ
تالار رنگ در گذشته با نام تالار سفرهخانه شناخته میشد. این تالار بهدلیل نگارگریها و گچبریهای زیبا، از بخشهای چشمگیر کاخ است. آثار استاد طاهرزاده بهزاد و گچبریهای استاد حسن رضایی در این فضا دیده میشود.
برخی از روایتهای ادبیات فارسی روی دیوارهای این تالار نقش بستهاند؛ از جمله داستان شیخ صنعان و دختر ترسا و صحنههایی از شکار بهرام گور. تالار رنگ نمونهای از پیوند ادبیات، نقاشی و تزیینات معماری در فضای داخلی کاخ است.
تالار خاتم
تالار خاتم یکی از ارزشمندترین بخشهای کاخ مرمر است. تمام این تالار با خاتمکاری پوشیده شده و از نمونههای شاخص این هنر در ایران به شمار میآید. برای ساخت این تالار، گروهی از خاتمکاران ماهر از اصفهان و شیراز به تهران آمدند و زیر نظر استاد محمدحسین صنیع خاتم کار کردند.
این تالار در گذشته دفتر کار رضا شاه بود. گفته میشود او در همین دفتر حکم عزل خود را دریافت کرد. ترکیب ارزش تاریخی و هنری این تالار باعث شده بازدید از آن برای بیشتر گردشگران و علاقهمندان به تاریخ، بخش مهمی از تجربه کاخ مرمر باشد.
تالار مشق
تالار مشق به هنر خوشنویسی و کتابآرایی اختصاص دارد. در این تالار میتوانید نسخ خطی، ابزارهای خوشنویسی و آثار مربوط به کتابت را ببینید. هنر خوشنویسی در ایران همیشه جایگاه ویژهای داشته و این تالار به همین سنت مهم هنری توجه دارد.
اگر به خط، نسخههای خطی و ظرافت ابزارهای نگارش علاقه دارید، تالار مشق از بخشهایی است که باید با دقت بیشتری ببینید.
تالار ترنج
تالار ترنج به بافتهها و فرشهای ایرانی اختصاص دارد. در این تالار، قالیچههای ابریشمی، ترمهها، پتهها و آثار بافتهشده از دورههای صفوی و قاجار نگهداری میشود.
یکی از آثار شاخص تالار، قالیچهای مربوط به دوره صفوی است که طرح گلدانی بزرگ و پر از گل روی آن دیده میشود. این تالار نشان میدهد که بافت و نقش در هنر ایرانی فقط یک صنعت دستی نبوده، بلکه حامل سلیقه، فرهنگ و نمادپردازی بوده است.
تالار نور
تالار نور در گذشته تالار نیمهآینه نامیده میشد. این تالار گچبریهای خاص و ظریفی دارد و هنرمندانی مانند استاد حسن رضایی، محمد گرایشنژاد، غلامعلی مسگر و علی جواهری در تزیینات آن نقش داشتهاند.
در تالار نور، آثاری مانند پرده مبارک خانه خدا، چراغوارهها، پیهسوزها و ابزارهای روشنایی دیده میشود. نام تالار با محتوای آن هماهنگ است؛ زیرا موضوع نور و روشنایی در آثار نمایشدادهشده حضور پررنگی دارد.
تالار نگارین
تالار نگارین به آثار نگارگری ایرانی اختصاص یافته است. در این تالار، آثاری از هنرمندانی مانند میرزا آقا امامی، حسین خطایی، حسین طاهرزاده بهزاد، حاج حسین مصورالملکی و هنرمندان معاصرتر از جمله محمود فرشچیان دیده میشود.
در کنار نگارگریها، نمونههایی از هنرهای سوخت معرق، سوخت برجسته، سوخت مطبق، معرق برجسته، معرق زری، معرق ملون و معرق هزاررنگ نیز در این تالار نمایش داده میشود. تالار نگارین برای کسانی که به هنر تصویری ایرانی علاقه دارند، یکی از جذابترین بخشهای کاخ است.
تالار صناعت
تالار صناعت به هنرهای سنتی و صنایع هنری ایرانی اختصاص دارد. در این تالار، نمونههایی از کاشیکاری نقشبرجسته و کاشی هفترنگ دیده میشود. آثاری از میرزا آقا امامی نیز در این تالار به نمایش درآمده است.
تالار صناعت نشان میدهد که صنایع هنری ایران فقط جنبه تزیینی نداشتهاند، بلکه با معماری، آیین، زندگی و زیباییشناسی مردم پیوند داشتهاند.
ساعت بازدید از کاخ مرمر تهران
کاخ مرمر یا موزه هنر ایران، بهجز شنبهها، معمولا از ساعت ۹:۳۰ صبح تا ۴ بعدازظهر برای بازدید عمومی فعال است. بازدید از ساعت ۴ تا ۵ بعدازظهر با رزرو قبلی انجام میشود. برای بازدیدهای گروهی بیش از ۸ نفر، بهتر است از قبل هماهنگی انجام شود.
ساعت بازدید:
عنوان: توضیح
روزهای بازدید: یکشنبه تا جمعه
روز تعطیل: شنبه
ساعت بازدید عمومی: ۹:۳۰ تا ۱۶
بازدید با رزرو قبلی: ۱۶ تا ۱۷
پیش از مراجعه، بهتر است ساعت و شرایط بازدید را از منابع رسمی یا تماس با مجموعه بررسی کنید؛ چون ممکن است به دلیل مراسم، مرمت یا برنامههای خاص تغییر کند.
مسیر دسترسی به کاخ مرمر با مترو
مترو یکی از بهترین راههای رسیدن به کاخ مرمر است. اگر از خط ۲ مترو استفاده میکنید، میتوانید در ایستگاه امام علی پیاده شوید و با کمی پیادهروی به ورودی موزه برسید. اگر از خط ۳ مترو میآیید، ایستگاه منیریه گزینه مناسبی است.
از ایستگاه منیریه تا کاخ مرمر، مسیر پیادهروی چندان طولانی نیست و میتوانید با تاکسی هم این فاصله را طی کنید.
مسیر دسترسی با اتوبوس
اگر میخواهید با اتوبوس بروید، خط بیآرتی راهآهن ـ تجریش گزینه مناسبی است. در ایستگاه امام خمینی پیاده شوید و از آنجا به سمت خیابان ولیعصر حرکت کنید. پس از کمی پیادهروی، به ورودی موزه هنر ایران میرسید.
رفتن با خودروی شخصی
رفتن به کاخ مرمر با خودروی شخصی چندان توصیه نمیشود. این محدوده در طرح ترافیک قرار دارد و پیدا کردن جای پارک هم معمولا آسان نیست. اگر با خودرو میروید، باید طرح ترافیک را در نظر بگیرید و برای پارک خودرو زمان بیشتری کنار بگذارید.
فاصله کاخ مرمر تا نقاط مهم تهران
برای برنامهریزی بهتر، فاصله تقریبی کاخ مرمر تا چند نقطه مهم تهران را ببینید:
عنوان: فاصله تقریبی
کاخ مرمر تا چهارراه ولیعصر: حدود ۱.۴ کیلومتر
کاخ مرمر تا میدان انقلاب: حدود ۴.۴ کیلومتر
کاخ مرمر تا میدان آزادی: حدود ۸.۴ کیلومتر
کاخ مرمر تا خانه موزه مقدم: حدود ۴۰۰ متر
کاخ مرمر تا تئاتر شهر: حدود ۱.۴ کیلومتر
کاخ مرمر تا موزه عبرت: حدود ۲ کیلومتر
جاهای دیدنی نزدیک کاخ مرمر تهران
کاخ مرمر در محدودهای قرار دارد که چندین موزه، بنای تاریخی و مرکز فرهنگی مهم در نزدیکی آن دیده میشود. اگر برای بازدید از کاخ مرمر وقت میگذارید، میتوانید بخشی از روز را به چند جاذبه دیگر هم اختصاص دهید.
خانه موزه مقدم
خانه موزه مقدم در خیابان امام خمینی، بعد از خیابان شیخ هادی قرار دارد و فقط حدود ۴۰۰ متر با کاخ مرمر فاصله دارد. این خانه از بناهای ارزشمند دوره قاجار است و زمانی محل سکونت خاندان احتسابالملک بود. بعدها دکتر محسن مقدم، استاد باستانشناسی دانشگاه تهران، در این خانه زندگی کرد.
حیاط زیبا، حوض، شیشههای رنگی، کاشیکاریها و معماری ایرانی، این خانه را به یکی از محبوبترین موزههای تهران تبدیل کرده است.
تئاتر شهر
تئاتر شهر در چهارراه ولیعصر و کنار پارک دانشجو قرار دارد. این مجموعه بزرگترین مرکز نمایش تئاتر ایران است و ساختمان استوانهایشکل آن یکی از نمادهای فرهنگی تهران به شمار میآید.
فاصله تئاتر شهر تا کاخ مرمر حدود ۱.۴ کیلومتر است. اگر اهل تئاتر و معماری معاصر هستید، بازدید از اطراف این بنا را در برنامه قرار دهید.
موزه عبرت ایران
موزه عبرت در میدان مشق قرار دارد و حدود ۲ کیلومتر با کاخ مرمر فاصله دارد. این ساختمان در دوره پهلوی بهعنوان زندان و بعدها زندان ساواک استفاده میشد. امروز، موزه عبرت بخشی از تاریخ سیاسی معاصر ایران را روایت میکند.
فضای داخلی، راهروهای تودرتو و سلولهای زندان، تجربهای سنگین اما مهم برای علاقهمندان به تاریخ معاصر است.
باغ موزه نگارستان
باغ موزه نگارستان در میدان بهارستان و خیابان دانشسرا قرار دارد. این باغ در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شد و امروز یکی از زیباترین باغموزههای تهران است.
در این مجموعه، موزه کمالالملک، تالار منیر فرمانفرمایان، دیوارنگاره صف سلام فتحعلی شاه، مجموعه مردمشناسی جهانگیر ارجمند، سردیس فردوسی و آثار تاریخی دیگر دیده میشود.
موزه جواهرات ملی
موزه جواهرات ملی در خیابان فردوسی قرار دارد و یکی از ارزشمندترین موزههای ایران است. جواهراتی مانند الماس دریای نور، تاج کیانی، جقه نادری، کره جواهرنشان، تخت طاووس و تخت نادری در این موزه نگهداری میشود.
جالب است بدانید بخشی از جواهرات پیش از انتقال به این موزه، در کاخ مرمر نگهداری میشدند. اگر به شکوه تاریخی و اشیای سلطنتی علاقه دارید، این موزه را در کنار کاخ مرمر ببینید.
نکات مهم برای بازدید از کاخ مرمر
برای بازدید از کاخ مرمر، چند نکته را در نظر داشته باشید:
- پیش از مراجعه، شرایط رزرو و ساعت بازدید را بررسی کنید.
- کارت ملی همراه داشته باشید.
- ورود وسایل شخصی مانند کیف و موبایل به داخل موزه ممکن است محدود باشد و باید آنها را به بخش امانات تحویل دهید.
- نشستن و توقف طولانی در حیاط مجموعه مجاز نیست.
- به آثار تاریخی، دیوارها، تزیینات و اشیا دست نزنید.
- زمان کافی برای دیدن همه تالارها در نظر بگیرید.
- اگر به موزهگردی علاقه دارید، بازدید از خانه موزه مقدم یا موزه جواهرات را هم در همان روز برنامهریزی کنید.
- با خودروی شخصی نروید مگر اینکه برای طرح ترافیک و جای پارک برنامه داشته باشید.
کاخ مرمر برای چه کسانی مناسب است؟
کاخ مرمر برای علاقهمندان به تاریخ معاصر، معماری ایرانی، هنرهای سنتی، موزهگردی، نقاشی، خوشنویسی، فرش، خاتمکاری و کاشیکاری مناسب است. این بنا برای کسانی که میخواهند تهران تاریخی را بهتر بشناسند، یکی از انتخابهای جدی است.
اگر دنبال یک فضای تفریحی معمولی یا گردش خانوادگی در فضای باز هستید، کاخ مرمر شاید گزینه اول شما نباشد. اما اگر به بناهای تاریخی و جزئیات هنری علاقه دارید، بازدید از آن ارزش زمان گذاشتن دارد.
جمعبندی
کاخ مرمر تهران یکی از مهمترین بناهای تاریخی و هنری پایتخت است. این کاخ در دوره پهلوی اول در زمینهای متعلق به عبدالحسین میرزا فرمانفرما ساخته شد و حدود ۱۲ سال ساخت آن طول کشید. سنگهای مرمر سبز نمای بنا، گنبد الهامگرفته از مسجد شیخ لطفالله، سرسرای باشکوه، تالار آینه، تالار خاتم، تالارهای هنری و مجموعه آثار باستانی و اسلامی، این بنا را به یکی از خاصترین موزههای تهران تبدیل کرده است.
امروز کاخ مرمر با نام موزه هنر ایران فعالیت میکند و در آن میتوان آثار ارزشمندی از دورههای مختلف تاریخ ایران را دید. دسترسی به این مجموعه با مترو و اتوبوس آسان است و به دلیل قرار گرفتن در مرکز تهران، میتوانید بازدید از آن را با خانه موزه مقدم، تئاتر شهر، موزه عبرت یا موزه جواهرات ملی همراه کنید. اگر میخواهید روایتی فشرده از تاریخ، سیاست و هنر ایران را در یک بنا ببینید، کاخ مرمر تهران یکی از بهترین گزینههاست.
آیا عکاسی با دوربینهای حرفهای و فلاش در داخل تالارهای کاخ مرمر مجاز است؟
خیر، عکاسی با دوربینهای حرفهای، سهپایه و استفاده از فلاش به دلیل آسیب احتمالی به تزیینات ظریف و آینهکاریها ممنوع است. عکاسی با گوشی هوشمند بدون فلاش معمولاً بلامانع است، اما حتماً در بدو ورود قوانین لحظهای را از مراقبان بپرسید.
با توجه به قرارگیری کاخ در منطقه حساس حکومتی، آیا بازرسی امنیتی شدیدی وجود دارد؟
بله، به دلیل همجواری با نهادهای مهم دولتی، پروتکلهای امنیتی در ورودی کاخ مرمر دقیق است. شما باید تمام وسایل شخصی، کیفهای بزرگ و اشیاء فلزی را به صندوق امانات تحویل دهید و از گیتهای بازرسی عبور کنید. همراه داشتن کارت شناسایی معتبر الزامی است.
آیا ساختمان موزه برای بازدید سالمندان و توانیابان (دارای ویلچر) مناسبسازی شده است؟
بله، خوشبختانه ساختمان کاخ مرمر پس از مرمت و تبدیل به موزه، به آسانسور مجهز شده است تا امکان بازدید از طبقه دوم برای سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی فراهم باشد؛ هرچند در بخشهایی از حیاط ممکن است ناهمواریهایی وجود داشته باشد.
آیا در داخل محوطه باغ کاخ مرمر، کافه یا رستورانی برای استراحت وجود دارد؟
در حال حاضر کافه یا رستوران رسمی در داخل محوطه موزه فعال نیست تا بافت تاریخی آن حفظ شود. با این حال، به دلیل قرارگیری در مرکز شهر، با چند دقیقه پیادهروی به کافههای اطراف خیابان ولیعصر و رستورانهای قدیمی خیابان جمهوری دسترسی خواهید داشت.
بهترین زمان از نظر خلوتی برای بازدید از کاخ مرمر چه ساعتی است؟
بهترین زمان برای بازدید آرام و دور از جمعیت، ساعات اولیه صبح (۹:۳۰ تا ۱۱) در روزهای وسط هفته (یکشنبه تا سهشنبه) است. روزهای جمعه و تعطیلات رسمی، موزه معمولاً با حجم بالای بازدیدکنندگان روبهرو میشود.
